59 CommentsGRABANINA i SADKI
Do parafii Nienaszowa należą gminy Grabanina i Sadki. Grabanina i Sadki oddalone od Żmigroda 3 km, oddzielone od siebie rzeką Iwlą, graniczą od wschodu z Nienaszowem, od zachodu z Tokami, od południa z Starem Żmigrodem, od północy z Łubienkiem. Ze wsi tej ma się wspaniały widok na pobliski Żmigród Nowy i Stary, Samoklęski. Gleba tej gminy jest gliniasta, ciężka do uprawy, lecz dość urodzajna. Grunta są rozdzielone. Najbogatsi nie posiadają nad 10 morgów. Sadownictwo zapewne dawniej tu kwiknęło, jak sama nazwa wskazuje. Obecnie jest zaniedbane, jak również i pasiecznictwo. Ludność tutejsza odznacza się wzrostem i silna budową ciała. Nazwisk najwięcej Baran i Cichoń.
Sadki istniały przed r. 1366. W tym bowiem roku Janusz, kanclerz Kazimierza Wielkiego daruje Sadki wraz z innemi okolicznemi włościami synowcom swym Wilczkowi, Piotrowi, Mikołajowi, Mroczkowi i Janowi, z wyłączeniem linii żeńskiej. Kazimierz Wielki zatwierdził tę darowiznę. O Grabaninie pisze Długosz, że były w niej łany kmiece, z których płacono dziesięcinę po 1 fertonie (12 groszy) kanonikowi czwartej prebendy św. Floryana w Krakowie, zwanej Niegłowicka, że była tam karczma, zagrody, folwark.
W r. 1581 Grabanina i Sadki należały do Krzysztofa Kwilińskiego. Było łanów kmiecich 3 ½, zagrodnik z pola 1, komornik bez bydła 1, pogorzałego łanu ½, karczma miała ¼ łanu. W pierwszym dziesiątku XIX wieku należały Sadki do rodziny Popeckich, od nich nabył je Franciszek Stadnicki. Do r. 1842 należały Grabanina i Sadki do Antoniego hr. Stadnickiego. Od tego nabył 17 maja 1842 Norbert Prawdzie Lewandowski, a ten ustąpił je 21 lipca 1843 Mechtyldzie de Wisenberg 1. v. Dąbrowskiej, 2. v. Lewandowskiej. 30 czerwca 1870 r. nabywają Grabaninę Aleksander i Zofia z Biesiadeckich Zarembowie, a ci sprzedali Grabanine 6 maja 1873 r. Izabelli Janko; ta zaś 23 czerwca 1879 r. sprzedała Feliksowi Orbańskiemu. Od tego 17 czerwca 1893 r. przeszła Grabanina na Lucynę z Urbańskich Hallerową; Sadki zaś sprzedała Zofia z Biesiadeckich Zarembina w 1890 r. Adamowi Trzecieskiemu, a ten następnego roku sprzedał je Dawidowi Eliasowi, ten zaś sprzedał je Tomaszowi Kobakowi, Pawłowi Szmydowi i Józefowi Rucińskiemu; Tomasz Kobak i Józef Ruciński sprzedali część tych dóbr Pawłowi Szmydowi i Karolinie z Rzepskich Szmydowej. Obecnie obszar dworski w Sadkach jest rozparcelowany. Za zniesienie prawa propnacyi zapłacono 350 zł r. a. w., za zniesione prawa pańszczyzny zapłacono za Grabaninę z Sadkami kwotę 6.760 zł r. 35 kr. m. k.
Część statystyczna. Grabanina i Sadki liczą na obszarze gminnym 392 mieszkańców; na obszarze dworskim 4 mieszkańców. Włościanie posiadają 223 hk. 57 a. 55 m2, obszar dworski w Sadkach 111 hk. 71 a. 77 m2, w Grabaninie 23 hk. 50 a. 41 m2.
